Kripto para piyasasında 5 Şubat’ta yaşanan sert düşüşe ilişkin değerlendirmede bulunan Bitwise CIO’su Jeff Park, satış dalgasının temel bir gelişmeden ziyade teknik ve türev piyasalar kaynaklı dinamiklerden kaynaklanmış olabileceğini söyledi.
Park’a göre olayın merkezinde, özellikle Bitcoin ETF’leri ve çoklu varlık fonlarında yaşanan agresif risk azaltımı süreci yer alıyor.
Park, 5 Şubat’taki sert satış gününde IBIT’in 10 milyar doların üzerinde işlem hacmiyle önceki rekorunu ikiye katladığını ve opsiyon tarafında da lansmandan bu yana en yüksek kontrat sayısına ulaşıldığını belirtti. Özellikle dikkat çeken unsur ise opsiyon işlemlerinde put (satış) opsiyonlarının call’lara (alım) göre baskın olması oldu. Bu durum, piyasanın aşağı yönlü riskten korunma talebinin arttığına işaret etti. Aynı dönemde IBIT fiyat hareketlerinin yazılım hisseleri ve diğer riskli varlıklarla son derece yüksek korelasyon göstermesi, satışın yalnızca kriptoya özgü olmadığını düşündürdü.
Park’ın aktardığına göre, 4 Şubat günü çoklu strateji fonları için istatistiksel olarak son derece nadir görülen bir performans kaybı yaşandı. Goldman Sachs’ın prime brokerage birimi bu günü 3.5 z-skorluk, yani yaklaşık %0,05 olasılıkla gerçekleşebilecek bir olay olarak nitelendirdi.
Bu tür anomaliler sonrasında risk yöneticilerinin hızla devreye girerek pozisyon küçültme talimatı vermesi olağan bir süreç. Park’a göre 5 Şubat’taki “kırmızı tablo” bu zorunlu risk azaltımının devamı niteliğindeydi.
Bitcoin fiyatı %13,2 gerilemiş olmasına rağmen, ETF tarafında beklenen net çıkış gerçekleşmedi. Tarihsel veriler dikkate alındığında yüz milyonlarca dolarlık çıkış beklenirken, IBIT’te yaklaşık 6 milyon yeni pay oluşturuldu ve 230 milyon doların üzerinde varlık artışı yaşandı. Diğer Bitcoin ETF’lerinde de toplamda 300 milyon doların üzerinde giriş kaydedildi.
Park, bu tabloyu “şaşırtıcı” olarak nitelendirirken, satışın spot varlık çıkışından ziyade türev ve dealer kaynaklı teknik işlemlerden kaynaklanmış olabileceğini savundu.
Park’ın hipotezine göre satışın temel tetikleyicisi, çoklu varlık fonlarında yaşanan geniş çaplı kaldıraç azaltımıydı. Bu süreçte delta nötr (hedged) Bitcoin pozisyonları çözüldü, CME’deki kısa vadeli basis oranı %3,3’ten %9’a sıçradı, büyük fonlar spot satıp vadeli alarak pozisyon kapattı.
5 Şubat’taki sert düşüşün ardından 6 Şubat’ta Bitcoin %10’un üzerinde toparlandı. Park, bu toparlanmada CME açık pozisyonlarının hızla artmasının etkili olduğunu, ancak Binance tarafında açık pozisyonların çöktüğünü belirtti. Bu tablo, geleneksel finans tarafındaki piyasa nötr stratejilerin yeniden devreye girdiğini; ancak kriptoya özgü yönlü pozisyonların tasfiye olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Park’a göre 5 Şubat’taki Bitcoin satışının nedeni temel bir bozulma değil, çoklu varlık fonlarında başlayan risk azaltımının türev piyasalar aracılığıyla büyümesiydi.
Ayrıca Park, satışın daha önce yaşanan 10 Ekim çöküşü benzeri bir yapısal krizle bağlantılı olmadığı görüşünde. Japon yeni carry trade’i yapan Asya merkezli bir fonun çöküşü iddiasını ise teknik gerekçelerle zayıf buluyor.
Park’a göre yaşananlar, Bitcoin’in artık geleneksel finans sistemine derin şekilde entegre olduğunu gösteriyor. Bu entegrasyon kısa vadede kırılganlık yaratabilse de, ters yönde bir sıkışma (short squeeze) yaşandığında hareketin çok daha dikey olabileceğine işaret ediyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.