İsrail merkezli Channel 12 televizyonuna göre, ABD ve bölgesel aktörler arasında yürütülen diplomatik temaslar kapsamında İran ile bir ay süreli ateşkes ilan edilmesi planlanıyor.
Haberde, söz konusu ateşkesin, ABD’li isimler Wittkov ve Jared Kushner tarafından üzerinde çalışılan bir mekanizma çerçevesinde duyurulacağı ifade edildi. Ateşkes süresince tarafların kapsamlı bir anlaşma için müzakerelere devam edeceği ve özellikle 15 maddelik bir plan üzerinde görüşmelerin yoğunlaşacağı aktarıldı.
Söz konusu 15 maddelik planın detayları da bölgesel medya kaynaklarına yansıdı. Buna göre anlaşma taslağı, İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılmasını ve Tahran yönetiminin nükleer silah arayışından kalıcı olarak vazgeçmesini içeriyor. Plan ayrıca İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin durdurulmasını ve zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesini öngörüyor. Natanz, İsfahan ve Fordow gibi kritik nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi de maddeler arasında yer alıyor.
Taslak metinde, İran’ın UAEA’ya tüm bilgi ve tesislere tam erişim sağlaması gerektiği vurgulanırken, ülkenin bölgedeki vekil güçler stratejisinden vazgeçmesi ve milis gruplara sağlanan finansman ile silah desteğini durdurması da şart koşuluyor. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kesintisiz şekilde açık tutulması, bölgesel güvenlik açısından önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.
Anlaşma çerçevesinde balistik füze programına ilişkin nihai kararın ertelenmesi planlanırken, mevcut sistemlerin yalnızca savunma amaçlı kullanılmasına izin verileceği ifade ediliyor. Buna karşılık İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması ve Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek sağlanması gibi teşvikler de masada yer alıyor. Ayrıca yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak ortadan kaldırılması da planın dikkat çeken maddeleri arasında bulunuyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.