Avrupa Birliği (AB), ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland konusunda yeni gümrük vergisi tehdidinde bulunmasının ardından, AB–ABD ticaret anlaşmasının onay sürecini durdurmaya hazırlanıyor.
Avrupa Parlamentosu’ndaki en büyük siyasi grup olan Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) Başkanı Manfred Weber, mevcut koşullarda anlaşmanın ilerlemesinin mümkün olmadığını açıkladı.
Weber, Cumartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, EPP’nin ilke olarak AB–ABD ticaret anlaşmasını desteklediğini ancak Trump’ın Grönland’a ilişkin tehditleri nedeniyle onayın bu aşamada mümkün olmadığını belirtti. Weber ayrıca, ABD ürünlerine yönelik gümrük vergilerinin düşürülmesini öngören AB taahhütlerinin askıya alınması gerektiğini savundu.
Söz konusu ticaret anlaşması, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Trump arasında geçen yaz varılan mutabakatla şekillenmişti. Anlaşmanın bazı bölümleri uygulanmaya başlamış olsa da, yürürlüğe tam olarak girebilmesi için Avrupa Parlamentosu’nun onayı gerekiyor. EPP milletvekillerinin sol eğilimli gruplarla birlikte hareket etmesi halinde, anlaşmanın ertelenmesi ya da tamamen engellenmesi için yeterli çoğunluğun sağlanabileceği ifade ediliyor.
Anlaşma, ABD’nin çoğu AB menşeli ürüne yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulamasını, buna karşılık AB’nin ABD sanayi ürünleri ve bazı tarım ürünlerindeki vergileri kaldırmasını öngörüyordu. Von der Leyen, bu mutabakatı Trump yönetimiyle kapsamlı bir ticaret savaşını önlemek amacıyla yapmıştı. Ancak birçok AB milletvekili, anlaşmanın ABD lehine dengesiz olduğunu savunuyordu. Bu eleştiriler, ABD’nin Temmuz’daki uzlaşmadan sonra çelik ve alüminyuma uyguladığı yüzde 50’lik gümrük vegilerini yüzlerce ek AB ürününe genişletmesiyle daha da arttı.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise geçen ay AB’yi, özellikle teknoloji şirketlerine yönelik düzenlemeler konusunda anlaşmanın bazı maddelerini yerine getirmemekle eleştirmişti.
Trump, dün yaptığı açıklamada, Grönland’a destek veren Avrupa ülkelerinden ithal edilen ürünlere 1 Şubat itibarıyla yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Trump, bu oranların “Grönland’ın tamamen ve kesin olarak satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar” yüzde 25’e çıkarılabileceğini söyledi. Bu açıklama Avrupa başkentlerinde sert tepkiyle karşılandı.
Von der Leyen, gümrük vergilerinin “transatlantik ilişkileri zayıflatacağını ve tehlikeli bir aşağı yönlü sarmal riskini artıracağını” belirtirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Trump’ın tehditlerini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange de, herhangi bir ticaret anlaşmasının temel şartının ulusal egemenliğe saygı olduğunu söyledi. Lange, Trump’ın açıklamalarının ardından, tehditler sona erene kadar ABD ile ticaret anlaşmasının uygulanmasına yönelik çalışmaların askıya alınması gerektiğini ifade etti. Ayrıca AB’nin, gerekirse şimdiye kadar hiç kullanılmamış olan “anti-zorlama aracı”nı (ACI) devreye alması çağrısında bulundu.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
