Ethereum Vakfı (EF), Ethereum ana ağının uzun vadeli vizyonunu tek bir çerçevede toplayan “Strawmap” (strawman + roadmap) adlı yeni yol haritasını kamuoyuyla paylaştı.
EF Protocol araştırmacılarından Justin Drake tarafından duyurulan belge, özellikle araştırmacılar, geliştiriciler ve yönetişim katılımcıları için hazırlanmış yoğun ve teknik bir kaynak niteliği taşıyor.
Drake, “Strawmap, Ethereum Katman 1 (L1) yükseltmelerine bütüncül bir bakış sunmayı amaçlıyor. Bu bir tahmin değil; olası milyonlarca sonuçtan makul ve tutarlı bir yolu taslak olarak ortaya koyan bir koordinasyon aracı” ifadelerini kullandı.
Strawmap, Ethereum’un L1 (ana ağ) yükseltmelerini bütüncül bir perspektifle ele alıyor ve zaman ufkunu yalnızca bir sonraki hard fork ile sınırlamıyor. Belge, 2029’a kadar uzanan ve yaklaşık altı ayda bir fork varsayımına dayanan yedi büyük yükseltme sürecini taslak halinde ortaya koyuyor. Ancak bu takvimin ihtiyatla değerlendirilmesi gerektiği özellikle belirtiliyor. Mevcut taslak insan odaklı geliştirme hızına dayanırken, yapay zekâ destekli geliştirme ve formel doğrulama gibi araçların devreye girmesi durumunda süreçlerin ciddi biçimde hızlanabileceği ifade ediliyor.
Yol haritasının merkezinde beş temel “kuzey yıldızı” hedef bulunuyor. Bunlardan ilki, saniyeler içinde kesinlik sağlayan ve daha kısa slot süreleriyle çalışan “hızlı L1” vizyonu. Amaç, kullanıcı deneyimini dramatik biçimde iyileştirerek Ethereum ana ağında neredeyse anlık finaliteye ulaşmak. İkinci hedef olan “gigagas L1”, zkEVM’ler ve gerçek zamanlı kanıt üretimi sayesinde saniyede 1 gigagas, yani yaklaşık 10 bin işlem kapasitesine ulaşmayı öngörüyor. Bu, Ethereum’un L1 katmanında bugüne kadarki en iddialı ölçeklenme adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Üçüncü vizyon olan “teragas Katman 2 (L2)” ise veri kullanılabilirliği örneklemesi (data availability sampling) aracılığıyla saniyede 1 gigabayt veri işleme kapasitesi, yani yaklaşık 10 milyon TPS ölçeğinde ikinci katman performansı hedefliyor. Böylece L2 çözümlerinin ana ağ güvenliğinden faydalanırken çok daha yüksek bant genişliği sunması planlanıyor. Dördüncü hedef, kuantum bilgisayarlara karşı dayanıklı hash tabanlı kriptografiyle “post-quantum L1” inşa edilmesi. Son olarak “gizli L1” vizyonu kapsamında, gizlenmiş (shielded) ETH transferleriyle ana ağ seviyesinde yerleşik gizlilik sağlanması amaçlanıyor.
Strawmap ayrıca yükseltmeleri konsensüs katmanı (CL), veri katmanı (DL) ve yürütme katmanı (EL) olmak üzere üç ana başlık altında renklendirilmiş bir zaman çizelgesi üzerinde gösteriyor. “Headliner” olarak adlandırılan büyük ve iddialı yükseltmeler her fork’ta sınırlı sayıda tutuluyor; mevcut süreçte genellikle her fork için bir konsensüs ve bir yürütme katmanı başlığı öne çıkarılıyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
