ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC), kripto para piyasalarına yönelik ilk resmi düzenleme paketini hazırlayarak önceki dönemde öne çıkan “yaptırım yoluyla düzenleme” yaklaşımından uzaklaşmaya hazırlanıyor. Kurum, Regulation Crypto Asset Transactions (CTX) ve Regulation Crypto Asset Markets (CAM) adı verilen iki yeni düzenleme kapsamında kripto varlık işlem platformları için federal seviyede açık kurallar oluşturmayı hedefliyor.
CFTC tarafından yapılan açıklamada, ABD’de kripto sektörünün uzun yıllardır düzenleyici belirsizlik altında geliştiği, Kongre’nin kapsamlı bir kripto piyasası yasasını yürürlüğe koyamamasına rağmen CFTC ve ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) mevcut yasal yetkileri çerçevesinde piyasaya ilişkin kurallar belirleyebileceği ifade edildi.
Kurum, önceki yönetim döneminde CFTC ve SEC’nin kripto para borsaları, saklama hizmeti sağlayıcıları ve yazılım geliştiricilerine karşı ağırlıklı olarak yaptırım yoluna gittiğini belirterek, sektörün özelliklerine uygun yeni kurallar oluşturulmadığını savundu. Açıklamaya göre bu yaklaşım, birçok kripto şirketinin ABD dışına taşınmasına neden oldu.
CFTC, bu kapsamda iflas eden FTX borsasını da örnek gösterdi. Bahamalar merkezli faaliyet gösteren FTX’in kurucularının yaklaşık 8 milyar dolarlık müşteri fonunu usulsüz şekilde kullandığına dikkat çekilirken, şirketin çöküşünün ardından CFTC ve SEC tarafından hukuki süreç başlatıldığı hatırlatıldı.
Kurum ayrıca FTX, BlockFi ve Voyager Digital gibi platformların ABD’de çoğunlukla eyalet seviyesindeki para transferi lisansları üzerinden faaliyet gösterdiğine dikkat çekti. Ancak bu lisansların finansal piyasalar yerine ödeme hizmetleri için tasarlandığı ve eyaletler arasında farklılık gösterdiği belirtildi.
CFTC’ye göre federal piyasa düzenlemeleri, işlem platformlarının piyasa manipülasyonu ve kötüye kullanımını engellemesi, şeffaf ve düzenli işlemleri sağlaması, çıkar çatışmalarını önlemesi ve müşteri varlıklarını koruması açısından daha kapsamlı standartlar içeriyor.
Kurum, FTX’in offshore ve eyalet düzenlemelerine tabi birçok şirketinin iflas etmesine rağmen CFTC’ye kayıtlı iştiraki tarafından tutulan müşteri varlıklarının ayrıştırılmış ve güvende kaldığını belirtti.
Yeni düzenleme girişimi, ABD Senatosu’nun bu ay Clarity Act olarak bilinen kripto piyasası düzenleme tasarısını ilerletememesinin ardından geldi. CFTC, CTX ve CAM düzenlemeleriyle birlikte Kongre’den yeni bir yasa çıkmasını beklemeden mevcut yetkileri dahilinde kripto piyasası için federal bir çerçeve oluşturmayı planlıyor.
Düzenlemelerin ayrıca CFTC ve SEC tarafından yılın başında yapılan ortak yorumun devamı niteliğinde olduğu belirtildi. Söz konusu yorumda Bitcoin ve Ethereum dahil geniş bir kripto varlık grubunun menkul kıymet olmadığı ve CFTC’nin düzenleme alanına girdiği ifade edilmişti.
CTX ve CAM düzenlemeleri kapsamında CFTC’ye kayıtlı borsaların bu tür kripto varlıkları listelemesi halinde uyması gereken yeni standartlar belirlenecek.
Ancak düzenlemeler, Clarity Act’in aksine kripto varlıkların yalnızca CFTC’ye kayıtlı platformlarda işlem görmesini zorunlu hale getirmeyecek. CFTC, Kongre tarafından yeni bir yetki verilmediği sürece böyle bir zorunluluk getiremeyeceğini kabul ediyor.
Buna karşılık yeni sistem, ABD’de faaliyet göstermek isteyen kripto borsalarına tek bir federal düzenleyici çerçeve altında faaliyet gösterme seçeneği sunacak. CFTC’ye kayıtlı bu platformların, eyalet lisanslı spot borsalardan farklı olarak bireysel yatırımcılara marjinli, kaldıraçlı veya finansman destekli kripto işlemleri sunmasına izin verilebilecek.
CFTC ayrıca eski SEC Başkanı Gary Gensler döneminde kripto şirketlerine yapılan “gelin ve kayıt olun” çağrılarını da eleştirdi. Kuruma göre şirketlerin SEC’ye kayıt yaptırabilmesi için platformlarındaki kripto varlıkları menkul kıymet olarak kabul etmesi ve kripto piyasasının altyapısından oldukça farklı piyasalar için tasarlanan eski düzenlemelere uyması gerekiyordu.
CFTC, yeni yaklaşımın kripto varlıklarla diğer emtialar arasındaki farklılıkları dikkate alan özel bir düzenleme sistemi oluşturmayı amaçladığını belirtti.
Kurum, CTX ve CAM düzenlemelerinin kripto piyasasına yönelik daha geniş çaplı düzenleme sürecinin yalnızca başlangıcı olduğunu belirtirken, kurumların tek başına yapacağı düzenlemelerin Kongre tarafından çıkarılacak kapsamlı bir kripto piyasası yasasının yerini kalıcı olarak alamayacağını da kabul etti.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
