Dallas FED, bankacılık sektöründe giderek daha fazla gündeme gelen tokenize mevduatların yaygınlaşmasının finansal sistem üzerinde beklenmedik sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı. FED araştırmacılarına göre tokenize mevduatlar, müşterilerin daha yüksek getiri arayışıyla paralarını bankalar arasında çok daha hızlı taşımasına yol açarak bankaların likidite yönetimini ve kredi verme kapasitesini önemli ölçüde zayıflatabilir.
Dallas FED tarafından 25 Ağustos’ta yayımlanan çalışmada, tokenize mevduatların geleneksel banka mevduatlarını blockchain altyapısına taşıdığı ve anlık mutabakat ile programlanabilir ödemeler gibi özellikler sunduğu belirtildi. USDT ve USDC gibi stablecoinlerden farklı olarak bu ürünler, düzenlemeye tabi bankalar tarafından ihraç ediliyor ve banka mevduatı niteliğini koruyabiliyor. Ayrıca mevduat sahiplerine faiz ödenebilmesi de önemli bir fark oluşturuyor.
Ancak Dallas FED’e göre blockchain tabanlı anlık ödeme altyapısı, akıllı sözleşmeler ve gelecekte yapay zekâ tabanlı finansal aracılar, müşterilerin daha yüksek faiz sunan bankalara saniyeler içerisinde geçmesini kolaylaştırabilir. Bu durum geleneksel mevduatların bankalarda uzun süre kalmasını sağlayan “yapışkanlık” özelliğini azaltabilir ve mevduatların faiz değişikliklerine karşı daha hassas hale gelmesine neden olabilir.
FED’den 700 Milyar Dolarlık Risk Hesabı
Dallas FED’in hesaplamasına göre ABD bankacılık sisteminin üstlendiği faiz oranı riskinin yaklaşık yüzde 80’i mevduatların görece uzun vadeli ve istikrarlı yapısıyla destekleniyor.
Araştırmacılar, mevduatların faiz oranlarına duyarlılığının yüzde 10 artması durumunda bankaların taşıyabileceği faiz oranı riskinin 10 yıllık eşdeğer bazında yaklaşık 700 milyar dolar azalabileceğini hesapladı.
Benzer şekilde mevduatların ağırlıklı ortalama vadesinin yüzde 10 kısalması durumunda bankacılık sisteminin vade dönüşümü kapasitesinin yaklaşık 580 milyar dolar düşebileceği tahmin edildi.
Bankalar temel olarak kısa vadeli mevduatları kullanarak konut kredileri, şirket kredileri ve diğer uzun vadeli finansman ürünlerini fonluyor. Mevduatların daha hızlı hareket etmeye başlaması ise bankaların bu modeli sürdürmesini zorlaştırabilir.
Dallas FED’e göre bankalar mevcut kredi portföylerini korumak isterse vadeli borçlanma gibi daha pahalı toptan finansman kaynaklarına yönelmek zorunda kalabilir. Böyle bir senaryoda geleneksel bankaların finansman modeli giderek banka dışı finans kuruluşlarına benzeyebilir ve bunun sonucunda tüketiciler ile şirketlerin kredi maliyetleri yükselebilir.
FED ayrıca bankaların likidite riskini azaltmak amacıyla rezervler ve ABD Hazine tahvilleri gibi hızlı şekilde nakde çevrilebilen varlıklara daha fazla ağırlık verebileceğine dikkat çekti.
Tokenize mevduatlar henüz gelişimin erken aşamasında olsa da büyük finans kuruluşları blockchain tabanlı ödeme ve 7/24 mutabakat sistemlerini giderek daha fazla test ediyor.
Dallas FED de tokenize mevduatların stablecoinlere karşı bankacılık sektörünün verebileceği önemli yanıtlardan biri olabileceğini belirtiyor. Ancak teknolojinin yaygınlaşması, ödeme sistemlerinden para politikası aktarım mekanizmasına ve merkez bankalarının son kredi mercii rolüne kadar finansal sistemin birçok alanını etkileyebilir.
Bitcoin İçin Etkisi Ne Olabilir?
Dallas FED’in çalışması doğrudan Bitcoin hakkında olmasa da raporun ortaya koyduğu olası dönüşüm Bitcoin açısından uzun vadede olumlu, kısa vadede ise iki yönlü sonuçlar doğurabilir.
İlk olarak rapor, blockchain teknolojisinin yalnızca kripto para piyasasının değil, geleneksel bankacılık sisteminin de temel ödeme altyapılarından biri haline gelebileceğine işaret ediyor. Bankaların mevduatları dahi tokenize etmeye başlaması, blockchain tabanlı finansal altyapının kurumsal kabulünü artırabilir. Bu durum Bitcoin dahil olmak üzere dijital varlık sınıfının meşruiyetini dolaylı şekilde destekleyebilir.
Daha önemli ikinci kanal ise bankacılık sisteminin yapısal olarak değişmesi olabilir. Mevduatların daha hızlı hareket etmesi bankaların uzun vadeli kredi üretme kapasitesini azaltır ve finansman maliyetlerini yükseltirse finansal sistemde likiditenin fiyatı artabilir. Böyle bir ortam kısa vadede riskli varlıklar açısından olumsuz olabilir. Daha pahalı kredi ve sıkı finansal koşullar Bitcoin üzerinde de satış baskısı oluşturabilir.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
