Bitcoin’deki sert düşüş, BTC’yi resmi para birimi ilan ederek küresel ölçekte dikkat çeken El Salvador’u derinden etkiledi.
Devlet Başkanı Nayib Bukele’nin yüksek riskli kripto stratejisi, ülkenin borç piyasalarında dalgalanmalara yol açarken, yatırımcıların endişelerini de artırdı.
Bukele, ABD dolarıyla birlikte Bitcoin’i yasal ödeme aracı haline getiren ilk lider olarak tarihe geçmişti. Başkan, son satış dalgasına rağmen “günde bir Bitcoin” alım politikasını sürdürdü. Ancak son çöküş, hükümetin kripto varlıklarında yüz milyonlarca dolarlık değer kaybına neden olurken, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yürütülen 1,4 milyar dolarlık kredi görüşmelerini de karmaşık hale getirdi.
Finansal piyasalarda artan risk algısı dikkat çekiyor. Yatırımcılar, El Salvador’un kredi temerrüt takası (CDS) primlerini son beş ayın en yüksek seviyesine taşıdı. Bu durum, ülkenin kripto ağırlıklı stratejisine yönelik huzursuzluğun arttığına işaret ediyor.
Ülkenin dolar cinsi tahvilleri geçen hafta gelişmekte olan piyasalar arasında en sert düşüşü kaydetti. Ancak daha sonra gelişen ülke borçlarına yönelik genel rallinin etkisiyle kayıpların bir kısmı telafi edildi.
Yatırımcılara göre asıl risk, hükümetin hem Bitcoin alımlarını sürdürmesi hem de emeklilik sistemine yönelik reformu geciktirmesi nedeniyle IMF ile karşı karşıya gelme ihtimali. IMF programının bozulması, son üç yılda %130’dan fazla getiri sağlayarak gelişen piyasalar içinde “başarı hikayesi” olarak öne çıkan El Salvador tahvillerinin temel dayanaklarından birini zayıflatabilir.
T Rowe Price gelişen piyasalar analisti Christopher Mejia, “IMF, kredi dilimlerinin Bitcoin alımı için kullanılması ihtimaline itiraz edebilir. Ayrıca Bitcoin’in düşüşü yatırımcı endişelerini azaltmıyor” değerlendirmesinde bulundu.
IMF ise yaptığı açıklamada, emeklilik reformu ve Bitcoin alımlarına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü, özellikle alımların daha iyi anlaşılması ve şeffaflığın artırılmasına odaklanıldığını belirtti.
Ocak sonundan bu yana Bitcoin’in %22’den fazla gerilemesi, 2035 vadeli El Salvador tahvillerinde dolar başına 2,6 sente kadar kayba yol açtı. Daha geniş perspektifte ise Bitcoin, Ekim zirvesinden bu yana %46 düşüş gösterdi.
Bloomberg hesaplamalarına göre, ülkenin Bitcoin yatırımlarının değeri yaklaşık 800 milyon dolardan 500 milyon dolar seviyesine geriledi. El Salvador’un uluslararası rezervleri ise yaklaşık 4,5 milyar dolar düzeyinde bulunuyor.
IMF programının ikinci gözden geçirmesi, hükümetin emeklilik sistemine ilişkin analizleri yayımlamayı geciktirmesi nedeniyle Eylül ayından bu yana askıda. Mart ayında yapılması planlanan üçüncü gözden geçirme, kredi ödemeleri açısından kritik önem taşıyor.
William Blair Gelişmekte Olan Piyasalar Borç Fonu yöneticilerinden Jared Lou, “Bitcoin alımlarının sürmesi IMF incelemeleri açısından potansiyel zorluk yaratıyor. IMF desteğinin ortadan kalkması halinde piyasa oldukça olumsuz tepki verir” dedi.
Buna karşın El Salvador tahvillerinin bir taban oluşturduğu ve bazı tahvillerin nominal değerin üzerinde işlem görmeye devam ettiği belirtiliyor. Bunun nedenlerinden biri, Bukele’nin ABD yönetimiyle kurduğu yakın ilişki. ABD, IMF’nin en büyük hissedarı konumunda.
Oppenheimer analisti Thomas Jackson, “Bukele hükümeti, ABD ile olan tercihli ilişkisini kullanarak programın sınırlarını zorluyor gibi görünüyor” yorumunu yaptı.
Bazı uzmanlar ise El Salvador’un IMF programından tamamen çıkıp ABD’yi alternatif finansman kaynağı olarak değerlendirebileceğini öne sürüyor. Ancak bu senaryo, son yıllarda ülke borcuna yatırım yapılmasını cazip kılan temel dayanaklardan birinin kaybı anlamına gelebilir.
El Salvador, bu yıl 450 milyon dolarlık tahvil ödemesiyle karşı karşıya. Gelecek yıl bu tutar yaklaşık 700 milyon dolara yükselecek. Ayrıca Nisan ayından sonra emeklilik borcu yükümlülüklerinin GSYH’nin %6’sına çıkması bekleniyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
