Richmond FED Başkanı Thomas Barkin, bugün yaptığı açıklamada güçlü talep ve kalıcı enflasyon karşısında para politikasının yönünün oldukça açık olduğunu, ancak dikkatli ilerlenmesi gerektiğini söyledi. Barkin’in değerlendirmesinde, şirketlerin şimdiye kadar üstlendikleri maliyet artışlarını müşterilerine yansıtmaya hazırlanması öne çıktı.
Güney Carolina’nın Greer kentinde konuşan Barkin, ABD ekonomisinin belirsizliklere rağmen dikkat çekici ölçüde istikrarlı kaldığını belirtti. Güçlü şirket kârlarının yatırımları ve istihdamı desteklediğini, tüketicilerin de fiyat artışlarına rağmen harcamalarını sürdürdüğünü anlattı.
Ancak bu dayanıklılık, enflasyonun gerilemesini zorlaştırıyor. Barkin, güçlü talebin geniş tabanlı maliyet artışlarıyla birleşerek fiyatları yukarı ittiğini ekledi.
Şirketler Biriktirdikleri Maliyetleri Fiyatlara Yansıtmak İstiyor
Barkin, görüştükleri şirketlerden sağlık sigortası, benzin ve motorin, taşımacılık, iş seyahatleri, bellek çipleri, faizler ve gümrük vergileri gibi farklı alanlarda maliyet baskısı duyduklarını söyledi.
Bazı şirketlerin Orta Doğu’daki çatışmanın kısa süreceğini düşünerek fiyat artışlarını ertelediğini belirten Barkin, bu yaklaşımın ne kadar sürdürülebileceğini sorguladı. Şirketlerin artık daha önce üstlendikleri maliyetleri de müşterilerine yansıtmayı denediğini aktardı.
Barkin’e göre işletmeler, pandemi öncesine kıyasla fiyat artışlarına daha az dirençle karşılaştıklarını düşünüyor. Müşterilerin ve satın alma birimlerinin zamları kabullenmeye alışması, enflasyon baskısının devam etmesine zemin hazırlıyor.
FED yetkilisi, ekonominin mevcut seyrini koruması halinde merkez bankasının iki temel hedefi arasındaki riskin enflasyon tarafında ağır bastığını belirtti.
Tüketici Güveni Zayıf, Harcamalar Devam Ediyor
Barkin, tüketici güvenindeki karamsarlığa rağmen harcamaların güçlü kaldığına dikkat çekti. Eylül ayında yıllık PCE enflasyonunun yüzde 3,6, çekirdek göstergenin ise yüzde 3,1 olduğunu hatırlattı.
Ekim ayında işsizliğin yüzde 4,1 seviyesinde bulunmasının tüketimi desteklediğini söyledi. Bununla birlikte düşük gelirli hanelerin daha ucuz ürünlere yöneldiğini, yeni ürün almak yerine tamiri tercih ettiğini ve tasarruflarını azaltarak harcamalarını sürdürdüğünü anlattı.
Yüksek gelirli tüketicilerde ise hisse senetleri ve konut değerlerindeki artışın oluşturduğu servet etkisi öne çıkıyor. Barkin, bu grubun fiyatlara daha az duyarlı olduğunu ve toplam harcamalarda önemli ağırlık taşıdığını belirtti.
Yapay Zekâda İki Farklı Risk Var
Barkin, ekonomideki dayanıklılığı bozabilecek gelişmeler arasında yapay zekânın izleyeceği yolu özellikle vurguladı.
Yapay zekânın beklentileri karşılayamaması halinde şirket yatırımlarının azalabileceğini, hisse fiyatlarının gerileyebileceğini ve varlık değerlerinden destek alan tüketici harcamalarının zayıflayabileceğini söyledi.
Ters senaryoda ise teknolojinin beklenenden hızlı ilerleyerek daha fazla çalışanın yerini alması, istihdam ve harcamalar üzerinde baskı oluşturabilir.
Barkin, güçlü talep ve yüksek enflasyonun para politikasının yönünü belirginleştirdiğini yineledi. Ancak talebin geleceğine ilişkin bu riskler nedeniyle adımların dikkatle atılması gerektiğini ekledi.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
