İran’ın kripto para piyasası, ekonomik kriz ve siyasi belirsizlikler arasında dünyanın en hızlı büyüyen ekosistemlerinden biri haline geldi.
Blockchain analiz firması Chainalysis tarafından yayımlanan yeni rapora göre, ülkenin kripto ekonomik hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bu rakam İran’ın yıllık GSYH’sinin %2’inden fazlasına denk geliyor.
Raporda, Bitcoin fiyatının İran’da yerel para birimi riyal karşısında son altı ayda yaklaşık %2.000 oranında yükseldiği belirtilirken, bu yükselişin temel itici güçleri arasında geopolitik çalkantı, yaygın protestolar ve riyaldeki dramatik değer kaybı yer alıyor.
Uzmanlar, kripto paraların İran’da artık sadece bir yatırım aracı olmadığını; aynı zamanda ekonomik istikrarsızlığa karşı koruma ve sermaye kaçışı aracı olduğunu düşünüyor. Chainalysis, “Kripto para sadece yaptırımları aşmanın bir yolu değil, aynı zamanda yozlaşmış ve çökmekte olan sisteme karşı bir kaçış aracı.” ifadelerini kullandı.
Rapora göre, İran’ın ulusal para birimi riyal, son yıllarda değerinin yaklaşık %90’ını kaybetti ve yıllık enflasyon oranı %40’ın üzerinde seyrediyor. Bu ortamda halk, varlıklarını korumak için giderek daha fazla Bitcoin ve diğer dijital varlıklara yöneliyor.
Blockchain verileri, geçtiğimiz aylarda İranlı kullanıcıların Bitcoin’lerini borsalardan çıkarıp kişisel cüzdanlarda saklama eğilimini önemli ölçüde artırdığını gösteriyor. Bu eğilim, özellikle Ocak 2026’daki ülke genelindeki internet kesintileri öncesinde belirginleşti. Analistler, bunun ekonomik belirsizlik ve siyasi istikrarsızlık dönemlerinde bireylerin varlıklarını doğrudan kontrol etme isteğinin bir yansıması olduğunu belirtiyor.
Chainalysis’in raporunda dikkat çeken bir diğer unsur ise, İran’daki kripto piyasasında İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) artan etkisi oldu. Rapora göre, 2025’te IRGC ile bağlantılı adresler ülkeye gelen toplam kripto değerinin yaklaşık yarısını aldı ve bu da grubun hem ekonomik hem de finansal ağırlığının güçlendiğinin göstergesi olarak değerlendiriliyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
