Ethereum’un son ağ yükseltmesi, işlem hacmi ve aktif adreslerde belirgin bir artış oluştursa da, Wall Street bankası JPMorgan bu ivmenin kalıcı olacağı konusunda temkinli.
Banka, müşterileriyle paylaştığı notta Aralık ayında devreye alınan Fusaka yükseltmesinin veri kapasitesini genişlettiğini, bunun da işlem ücretlerinde hızlı bir düşüş ve ağ aktivitesinde ani bir sıçramaya neden olduğunu belirtti.
Rapora göre Fusaka, 2025’in başlarında gelen Pectra yükseltmesinin üzerine inşa edildi. Pectra, Dencun sonrası kullanımın katman-2 (L2) ağlara kaymasıyla zayıflayan mainnet aktivitesini kısmen toparlamıştı. Ancak JPMorgan analistleri, geçmişte benzer toparlanmaların zamanla sönümlendiğini savunuyor. Baş analist Nikolaos Panigirtzoglou liderliğindeki ekip, Ethereum’daki ardışık yükseltmelerin tarihsel olarak ağ aktivitesini sürdürülebilir biçimde artırmakta başarısız olduğuna dikkat çekti.
Fusaka, blok başına “blob” sayısını artırarak ağın veri kapasitesini genişletti. Bu değişiklik, özellikle veri kullanılabilirliği için ana zincire ihtiyaç duyan L2’lerde işlem maliyetlerini düşürmeyi ve verimi artırmayı hedefliyor. Blok başına daha fazla verinin yazılabilmesi, önceki yükseltmelerden sonra ortaya çıkan darboğazı hafifleterek sıkışıklığı azalttı ve ücretleri aşağı çekti.
Bununla birlikte analistler, baskının yalnızca mainnet’ten kaynaklanmadığını söylüyor. Faaliyet, Base, Arbitrum ve Optimism gibi L2’lere kaymaya devam ediyor; notta Base’in artık L2 gelirlerinin büyük bölümünü ürettiği belirtiliyor. Ayrıca daha hızlı ve ucuz rakip ağlardan, özellikle Solana’dan gelen rekabet de Ethereum üzerindeki baskıyı artırıyor. NFT’ler, memecoin’ler ve ICO’larla bağlantılı spekülatif dönemlerin sönümlenmesi de talebi aşağı çekiyor.
Analistler, uygulamaya özel zincirlere doğru yaşanan sermaye parçalanmasına da işaret ediyor. Uniswap ve dYdX gibi projelerin kendi zincirlerine yönelmesi, likidite ve gelirin Ethereum’dan uzaklaşmasına neden oldu. Bunun sonucu olarak yakılan ücretler azalırken ETH arzı yükseldi ve toplam kilitli değer (TVL) ETH bazında geriledi.
Sonuç olarak JPMorgan, Fusaka’nın kısa vadede net bir canlanma sağladığını kabul etse de, yapısal zorlukların devam ettiğini ve Ethereum’daki son aktivite artışının kalıcı bir dönüşün işareti olup olmadığı konusunda şüpheli kaldığını belirtiyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
