ABD ve İsrail, İran’a yönelik kapsamlı bir askeri operasyon başlatırken, Tahran yönetimi Orta Doğu genelinde misilleme saldırılarıyla karşılık verdi. Bölgedeki gerilim hızla tırmanırken, karşılıklı açıklamalar ve saldırılar Orta Doğu’yu geniş çaplı bir çatışmanın eşiğine taşıdı.
ABD ve İsrail güçleri İran’a yönelik eş zamanlı saldırılar düzenledi. İsrail, operasyonların İran’ın dini lideri, cumhurbaşkanı ve silahlı kuvvetler komutanlığını hedef aldığını açıkladı. ABD’li kaynaklar, saldırıların birkaç gün daha sürebileceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, yürütülen askeri kampanyayı “büyük ve devam eden” olarak nitelendirerek Amerikan askerlerinin hayatını kaybedebileceği uyarısında bulundu. Trump ayrıca İran halkına “hükümetinizi devralın” çağrısı yaparak rejim değişikliği mesajı verdi.
Reuters’a (RTRS) göre, İsrail saldırılarında İran Savunma Bakanı ve İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) komutanının öldürüldüğü bildirildi. İran tarafından ise henüz resmi bir doğrulama gelmedi.
İran ise İsrail ve ABD hedeflerine yönelik şimdiye kadarki en geniş çaplı saldırı dalgasını başlattı. Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Katar’da patlamalar meydana geldiği bildirildi. Özellikle Dubai’de hava sahası geçici olarak kapatılırken, tüm iniş ve kalkışlar askıya alındı.
Tahran yönetimi, saldırıların devam edebileceği sinyalini verirken, bölgedeki ABD üsleri ve İsrail bağlantılı hedeflerin öncelikli olduğunu açıkladı.
Saldırıların zamanlaması dikkat çekti. Operasyonun gece yerine sabah saatlerinde gerçekleştirilmesi ve kısa süre önce diplomatik temaslardan olumlu sinyaller gelmiş olması, İran yönetimini hazırlıksız yakalamayı amaçlayan taktiksel bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Operasyonun İran’da haftanın ilk iş günü olan Cumartesi sabahı yapılmış olması da dikkat çekti.
Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı danışmanı Anwar Gargash, CNN’e yaptığı açıklamada mevcut çatışmayı “çok sayıda zorluk içeren tarihi bir an” olarak nitelendirdi. Bölge ülkelerinin istikrarı sağlama konusunda başarısız olduğunu ifade eden Gargash, askeri çatışma yerine siyasi sürece dönülmesi çağrısında bulundu.
BAE’nin İran tarafından hedef alınmasına rağmen savaşın nasıl gelişeceğinin net olmadığını belirten Gargash, İran’ın nükleer ve füze programlarının bölgesel istikrar için tehdit oluşturduğunu, ancak bu konuların askeri değil siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini söyledi.
Gargash ayrıca BAE’ye operasyon öncesinde resmi bir bildirim yapılmadığını, ancak ABD-İran müzakerelerinin seyrine bakarak böyle bir gelişmeyi beklediklerini ifade etti.
Bazı ABD müttefikleri çatışmanın genişlemesinden duydukları endişeyi dile getirirken, bazı Arap ülkeleri İran’ın misilleme saldırılarını kınadı. Enerji piyasaları ve küresel ulaşım hatları üzerindeki etkiler yakından izleniyor.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
