ABD Başkanı Donald Trump, ABD Yüksek Mahkemesi’nin kapsamlı gümrük vergilerini iptal eden kararının ardından yeni ticaret yetkilerini devreye sokmaya hazırlanıyor.
Konuya yakın iki kaynağa göre Trump, ABD’nin ticaret ortaklarına yönelik geniş kapsamlı, hatta tüm ülkeleri kapsayabilecek yeni bir taban gümrük vergisini uygulamasını gündemine aldı.
ABD Yüksek Mahkemesi’nin bugün verdiği karar, Trump’ın küresel ticaret savaşında kullandığı temel aracı büyük ölçüde devre dışı bıraktı. Başkanın onlarca yıllık bir yasayı geniş yorumlayarak uygulamaya koyduğu tarifelerin, söz konusu yasanın açıkça bu yetkiyi vermediği gerekçesiyle iptal edilmesi, Beyaz Saray’ın ticaret stratejisinde önemli bir kırılmaya yol açtı.
Kararın ardından Beyaz Saray’ın aylardır olası bir iptal senaryosuna karşı hazırlık yaptığı ve alternatif planlar geliştirdiği belirtiliyor. Trump’ın yeni ticaret yetkilerini bugün düzenlemesi beklenen bir basın toplantısında duyurabileceği ifade edilse de, planların değişebileceği kaydedildi. Beyaz Saray ise konuya ilişkin yorum yapmadı.
Trump yönetiminin değerlendirdiği araçlardan biri, 1974 tarihli Ticaret Yasası kapsamında yer alan Section 301 (301. Madde). Bu madde, ABD hükümetine haksız ticaret uygulamalarını soruşturma ve buna karşılık olarak gümrük tarifeleri uygulama yetkisi tanıyor. Trump, ilk başkanlık döneminde Çin’e yönelik gümrük vergilerini bu madde kapsamında devreye almıştı.
Bir diğer seçenek ise yine 1974 Ticaret Yasası’nda yer alan Section 122 (122. Madde). Bu düzenleme, başkana ticaret açığına karşı tüm ülkelere yüzde 15’e kadar genel bir taban tarife uygulama yetkisi veriyor. Ancak bu tarifeler, Kongre tarafından uzatılmadığı sürece en fazla 150 gün yürürlükte kalabiliyor. Dikkat çekici şekilde, 122. Madde bugüne kadar hiçbir ABD başkanı tarafından kullanılmadı.
Kaynaklara göre Trump’ın danışmanları, her iki yetkiyi birlikte kullanma seçeneğini değerlendiriyor. 301 süreci kapsamında özellikle ABD ile henüz ticaret anlaşması imzalamamış ülkelere odaklanılması planlanıyor.
Mahkeme kararı Trump’ın mevcut gümrük vergilerini sınırlamış olsa da, başkanın elinde hâlâ geniş bir ticaret yetki seti bulunuyor. Olası yeni tarifelerin kapsamı ve zamanlaması netleşmemiş olsa da, ABD’nin küresel ticaret ortakları için yeni bir belirsizlik dönemi başlamış durumda.
*Yatırım tavsiyesi değildir.