Kripto varlıkların vergilendirilmesine yönelik önemli düzenlemeler içeren kanun teklifi, yarın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanacak. Teklifin kabul edilmesi halinde, kripto piyasasında elde edilen kazançların vergilendirilmesine ilişkin kapsamlı bir sistem yürürlüğe girecek.
Teklife göre, Gelir Vergisi Kanunu’na “Kripto varlıkların vergilendirilmesi” başlıklı yeni bir madde eklenecek. Bu düzenleme kapsamında, Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlar üzerinden gerçekleştirilen kripto varlık işlemlerinden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden yüzde 10 oranında vergi kesintisi (tevkifat) uygulanacak. Söz konusu kesinti, platformlar tarafından üçer aylık dönemler halinde gerçekleştirilecek.
Kripto varlık işlem vergisi, kripto varlık satış tutarı veya kripto varlığın transfer edildiği andaki rayiç değeri üzerinden on binde 3 oranında uygulanacak. Vergi matrahından gider ve vergi adı altında indirim yapılamayacak.
Düzenlemede dikkat çeken bir diğer unsur ise, vergi kesintisinin kapsamının oldukça geniş tutulması oldu. Gelir sahibinin gerçek ya da tüzel kişi olması, tam ya da dar mükellef statüsünde bulunması, vergi mükellefi olup olmaması veya elde edilen gelirin istisna kapsamında yer alması, uygulanacak tevkifatı etkilemeyecek.
Vergilendirme hesaplamasında “ilk giren ilk çıkar” (FIFO) yöntemi esas alınacak. Buna göre, aynı kripto varlıktan farklı tarihlerde yapılan alımların bir kısmının satılması durumunda, satışa konu edilen varlıkların alış maliyeti bu yönteme göre belirlenecek. Ayrıca alım-satım işlemleri sırasında ödenen komisyonlar ve işlem vergileri de vergi matrahının hesaplanmasında dikkate alınacak.
Aynı tür kripto varlıklarda aynı dönem içinde yapılan birden fazla işlem, tevkifat açısından tek işlem olarak değerlendirilecek. Bunun yanı sıra, kripto varlık alım satımından doğan zararların, takvim yılı aşılmamak kaydıyla sonraki dönemlerde elde edilen kazançlardan mahsup edilmesine izin verilecek.
Teklifte, platformlar arası varlık transferlerine ilişkin hükümler de yer alıyor. Buna göre, bir kripto varlığın başka bir platforma aktarılması halinde alış bedeli ve tarihi yeni platforma bildirilecek. İlk kez bir platforma aktarılan varlıklar için ise, belge ile tevsik edilmesi şartıyla yatırımcının beyanı esas alınacak.
Düzenleme kapsamında tevkifata tabi tutulan kazançlar için bireysel yatırımcıların ayrıca yıllık ya da münferit beyanname vermesine gerek olmayacak. Bu gelirler, diğer gelir unsurlarıyla birlikte yıllık beyannameye de dahil edilmeyecek. Ancak ticari faaliyet kapsamında elde edilen kripto gelirleri, ticari kazanç hükümleri çerçevesinde değerlendirilecek.
Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi olmayan platformlarda yapılan işlemlerden elde edilen gelirler ise yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek. Bu işlemlerden doğan zararlar yalnızca kripto varlık kazançlarından mahsup edilebilecek.
Ayrıca, kripto varlık alım satımına aracılık eden kişi ve kurumlar, ellerindeki bilgi ve belgeler çerçevesinde vergi tarhiyatından sorumlu tutulacak. Eksik veya hatalı bildirim durumunda, gerekli vergi işlemleri bildirimi yapan kişi adına gerçekleştirilecek.
Platformlar, kestikleri vergileri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek beyanname ile takip eden ayın 26’ncı günü akşamına kadar bağlı bulundukları vergi dairesine bildirecek ve aynı süre içinde ödeyecek.
Ayrıca Cumhurbaşkanı, yüzde 10 olarak belirlenen tevkifat oranını sıfıra indirme ya da bir katına kadar artırma yetkisine sahip olacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleyecek.
*Yatırım tavsiyesi değildir.
